Euskal atsotitzak

Txirrita eta Saiburu

A - B - C - D - E - F - G - H - I - L - M - N - O - P - Q -R - S - T - U - V - Y - Z

• "Abendua jai huts eta gau huts".

• "Abenduko eguna, argitu orduko iluna".

• "Aberatsa tranpa hutsa, pobrea amets hutsa".

• "Adiskide onekin orduak labur".

• "Aho hertsitik ez da eulirik sartzen".

• "Ahozabal luze, logale edo gose".

• "Aita biltzaile, seme gastatzaile".

• "Albixu ipurdi pixu".

• "Aldatza ipurdi latza".

• "Aldi joana ez da itzultzen".

• "Alferrarentzat jana eta langilearentzat lana ez da inoiz faltako".

• "Alferrik da ura joanda gero presa egitea".

• "Amari egindako zorrak ez dira inoiz ordaintzen".

• "Amen, zu hor eta ni hemen".

• "Ametsa gogoaren igandea".

• "Apaizak eta praileak, hegal gabeko beleak".

• "Apaizaren lapikoa, txikia baina gozoa".

• "Apirilaren azkenean, hostoa haritz gainean".

• "Ardi galdua atzeman daiteke, aldi galdua berriz ez".

• "Ardoa: Nafarroako bikarioa".

• "Ardo gozoak lau begi eta oinik ez".

• "Arribe eta Atallo: urre gorrizko bataio".

• "Asko balio du indarrak, gehiago buru azkarrak".

• "Asko egin nahi, gutxi egin bai".

• "Askoren mina, tontoen atsegina".

• "Astarrak umea egingo dik hi mugitzerako!"

• "Astigarreta: aguzkia atera orduko erreta, euria hasi orduko erreka".

• "Astoak mandoari belarri luze".

• "Astoa, zaldiz jantzi arren, beti asto".

• "Ataunen eta Zegaman, egunez ikusi eta gauez eraman".

• "Aurreak erakusten du atzea nola dantzatu".

• "Auziaren ondoren, galtzen duena larru gorrian eta irabazten duena alkondara hutsean".

• "Azaroa hotz, negua motz. Azaroa bero, negua gero".

• "A zer parea, karakola eta barea".

• "Azak eta porruak eroan ditu neguak".

• "Azeriak, isatsa luze".

• "Azkar eta ondo usoak egiten du hegan".

B

• "Bakoitzak bere astoari egiten dio arre".

• "Bakoitzak bere zoroa bizi du".

• "Balantza duen aldera erortzen da arbola".

• "Balea esan eta belea izan".

• "Baleki gazteak, baleuka zaharrak".

• "Balizko errotak, irinik ez".

• "Balizko esnearekin ezin gosaldu".

• "Baño! Euria denean laño".

• "Baraibar, lainoa bar bar".

• "Baratxuria, zazpi gaitzen kontrako janaria".

• "Bat eman eta bi hartu".

• "Bat esan eta bestea egin, nola asmatu horrelakoekin?"
• "Beasain herri txiki, baina jende gehiegi"

• "Begi bat aski du saldunak eta ehun ez ditu sobera erostunak".

• "Beldur denaren ezpatak punta motz".

• "Beleak ez dau belakirik jaten".

• "Belearen umea, belakumea".

• "Beltz guztiak ez dira beleak".

• "Berandu jaikitzen bazara, eguneko lanak atzera".

• "Bere etxe pobrea, erregerena baino hobea".

• "Besteen faltak aurreko aldean, geureak bizkarrean".

• "Beste lekuetan ere txakurrak oinutsik ibiltzen dira".

• "Besteren akatsak ikusteko ez da betaurreko beharrik".

• "Besteren ama, ona; norberea, askoz hobea".

• "Betelu: deabru guztien ikuilu".

• "Beti jan eta beti me, demonio lepome".

• "Biboa uste eta baboa izan".

• "Bista ona eta elkar ezin ikusi".

• "Bizkaitarrena, jan da hotzitu".

• "Bostak eta iluna, txerria hiltzeko eguna".

• "Bost xentimoko pupua, hamar xentimoko trapua".

• "Burdina berotan jo behar da".

• "Burla minena, egia dioena".

• "Bururik ez duenak, hankak ibili behar".

D

• "Dagoenean bon-bon, ez dagoenean hor konpon".

• "Dagoenean par-par, ez dagoenean negar".

• "Dezagun gutxi dezagun beti".

• "Diruak malkarrak zelaitzen".

• "Dirua morroi ona, baina nagusi txarra".

E

• "Egia egi, ogia ogi, ardaua ardau, bi ta bi lau".

• "Egia erran eta adixkidea gal".

• "Egia eta fedea, Ezkurrako legea".

• "Egiak ez ditu bi bide".

• "Egintzak lo eta jango dek mehe, izan arren bi neskame".

• "Egon lo ta jango dek/n mehe".

• "Eguarri ondorengo lehenbiziko sei egunak nolako, hurrengo urteko lehenbiziko sei hilabeteak halako".

• "Eguarrietan eguzkia; Pazkoetan elurra".

• "Eguberri argi, lastotsu ogi".

• "Eguberri argitsu, ogia gero lastotsu".

• "Eguberri, arimak ere berri".

• "Eguberri berri, nik atorra berri; maukarik ez, ajolik ez".

• "Eguberri, eroak igerri, zohiek ere larri".

• "Eguberri ilargiarekin, artzaina axuriekin".

• "Eguberri ilunetan soroetan gari asko".

• "Eguberriko aro beroak, Bazkokoz histen".

• "Eguberrirainoko larrazkena, Pazko arteko neguaren ama".

• "Eguberritan eguzkia, bazkotan elurra".

• "Eguberritan ilbera, inauteriz ilberri".

• "Eguberriz itzalketa dabilanak bilatuko du Pazkoz supazterra".

• "Eguberriz leihoan, bazkoz sutondoan".

• "Eguberriz ulitzak... kasu! Ikusiko dituzu Pazkoz horma ziriak".

• "Eguerdiko euria, egun guztiko euria".

• "Eguzkia eta euria, erromako zubia".

• "Eguzki bera on eta gaiztoentzat".

• "Eguzki eta euri, martxoko eguraldi".

• "Elur melur, ez nauk hire beldur, etxean badiat nahiko arto eta egur".

• "Enbidiosoa, bere etsai osoa".

• "Entzun eta isil, baiezko borobil".

• "Eroriz ikasten da oinez".

• "Erreka oro itsasorat ari".

• "Errementariaren etxean zotza nagusi".

• "Errezil: nekez jaio eta errez hil".

• "Esandako hitzak lotzeko ez duzu giltzarik topatuko".

• "Eskerrik asko, Mari Belasko! Okela gutxi eta salda asko".

• "Eskola umeak sasiz sasi, asko jan eta gutxi ikasi".

• "Eskuak garbitzea baino, ez zikintzea hobe".

• "Eskuko behatzak ere ez zituen Jainkoak berdinak egin".

• "Etxarri: lepoa bete txintxarri".

• "Etxean otoitzik ez egiten, eta auzoan meza ematen".

• "Etxeko sua etxeko hautsez estali behar da".

• "Euskara bihotzean baina erdara ezpainean".

• "Ez da horixe atzo goizekoa".

• "Ez dauka horretxek mingainean herdoilik".

• "Ez duk larrosik arantza gaberik".

• "Ez eukitxa ere, maite zaitxunak emango dizu".

• "Ez gehiegi hitz egin, nahi ez bada huts egin".

• "Ez herriko ta ez mendiko".

• "Ezina nekez egina".

• "Ezkondu baino lehen, kontu zer egiten den".

• "Ezkongaietan bero, kontuak gero".

F

• "Festak aurrea ederrago du atzealdea".

G

• "Gabiri: leku askotatik agiri".

• "Gaitza, lapur isila".

• "Gaitzarentzat ez da adinik".

• "Gaizki esanak barkatu eta ondo esanak gogoan hartu".

• "Ganorabakoen etxean goizeko salda arratsean".

• "Gauez hor, egunez han".

• "Gaur egin dezakezuna biharko ez utzi".

• "Gaur hitza eman, bihar haizeak eraman".

• "Gaurko lana, biharko ogia".

• "Gazteak baleki, zaharrak baleza".

• "Geroa, alferraren leloa".

• "Gezurra esan nuen Getarian eta ni baino lehenago zen atarian".

• "Gezurrak hankak motzak".

• "Gezurtiak zer duen merezi? Egia esatean ez sinetsi".

• "Gizona gizon, katua mixon".

• "Gizona lepotik gora neurtzen da".

• "Goien dagoenak jotzen du kukurruku".

• "Goizean porruslada eta eguerdian azak, aise kabituko zaizkik ipurdian galtzak".
• "Goiz gorri arrats euri".

• "Goizeko laino gorri, gaueko iturri".

• "Goseak begiak argi".

• "Gu behartu orduko, itsasoa agortu".

• "Gu ta gu ta gu, azkenean gurugu: besteak irabazi eta guk galdu".

• "Gure katuak buztana luze, besteek hala dutela uste".

• "Gustuko lekuan aldaparik ez".

• "Gutxi ikasia, beti jakintsu".

H

• "Haitzean jaioak haitzera nahi".

• "Hara bi: zu bat eta beste ni".

• "Haritz eroriari, zuzentzen zailago

• "Harriak ez du begirik".

• "Hartzaile bizkor, emaile koxkor".

• "Hartzeko pronto, emateko tonto".

• "Haundia beti legez, txikia behin ere ez".

• "Hegaztia airerako, gizona lanerako".

• "Hi ere inbidia partitu zen mahaian izango hintzen".

• "Hitzek baino gehiago lortzen dute malkoek".

• "Hoa antzarrak perratzera!"

• "Hobe da bat eskuan, ez bi auzoan".

• "Hobe da oinez eta segurura, eta ez zaldiz eta zulora".

• "Hor konpon, Marianton!"

• "Hostoak erori, habiak ageri".

I

• "Ibiltari gauean, logale goizean".

• "Idiazabal: zeruko ateak zabal".

• "Ilargi eta laino, sorginentzat giro".

• "Ilea zuritzea hobe da burua baino."

• "Iluntzean berandu eta goizean goiztarra, baserri txarreko maiztarra".

• "Inor ez da ikasia jaiotzen".

• "Isilik dagoenak ez dio gezurrik".

• "Isilik oiloak pixa egin arte!"

• "Itsasoan ura ta zerua ta konforme ez dana ondura".

• "Izena duena, da".

• "Izenetik izenera gogoa zubi".

J

• "Jalgi hadi plazara".
• "Jan eta lo, potolo".

• "Jainkoa: bat eta bera nahikoa".

• "Jainkoa: gauza guztien gainekoa".

• "Jaten duten santuekin ez dago fidatzerik".

• "Jesus, Maria eta Jose; beti jan eta beti gose".

K

• "Kalean uso, etxean otso".

• "Kanpaia nahi ez duenak aditu, ez dezala soka mugitu".

• "Katurik ez dagoen etxean saguak dantzan".

L

• "Lana, osasuna".

• "Lanik errazena, agintzea".

• "Lan lasterra, lan alferra".

• "Lasai eta ondo, usoak hegan".

• "Laztan asko ta maite gitxi, asko gure eta bertan itxi".

• "Lehen hala, orain hola, gero ez jakin nola".

• "Lekunberri zakur herri".

• "Lurrak hazi eta lurrak jan".

• "Luzara egiak guziak argira".

M

• "Maria: Orion trumoia eta Markiñan euria".

• "Marinelaren emaztea, goizean senardun, arratsean alargun".

• "Martxoko ostotsak, berrogei eguneko negua".

• "Medikuak gorputza garbitu, apaizak arima, abokatuak poltsa".

• "Munduan hiru gauza galtzen dira alferrik: pobrearen arrazoia, mendiko egur igarra eta alferraren indarra".

• "Munduan nahi duenak luzaroan bizi, oiloekin ohera eta txoriekin jaiki".

N

• "Nagusi askoren astoa goseak hil".

• "Nahi bada jan, egin behar da lan".

• "Naturak galdetzen zaionean bakarrik erantzuten du".

• "Neke gaberik, ez da bizitzerik".

• "Nirea nire, zurea gure".

• "Nola soinu, hala dantza".

• "Nolako zura, halako ezpala".

• "Non gogoa, han zangoa".

O

• "Ogi gogorrari, hagin zorrotza".

• "Oiartzun: pareta zaharrak erantzun".

• "Oinezkorik nahi ez, zaldikorik etorri ez".

• "On egin deizuela janak eta kalterik ez edanak".

• "Ongi eginez gero loa, osasuna ongi doa".

• "Ongi egin eta ez beitu zeini".

• "Osasuna munduko ondasuna".

• "Otsoa artzain".

• "Otsoak ere ez du bere haragirik jaten".

P

• "Pekatu arina norberak egina".

• "Penaren karameloa, esperantza".

S

• "Sagarrak axala eder, harra berdin aiher".

• "Saldu orduko, damutu".

• "Santa Luzi: gaua moztu eta eguna hazi".

• "Sasiak entzuna bitik bat gezurra".

• "Segura: asko hil eta gutxi zerura".

• "Sua eta ura belaunetik behera".

• "Sua! Gabonetan txapan eta San Juanetan plazan".

T

• "Txantxangorriak baino buru behiago ez dik horrek".

• "Txapel batekin bi buru ezin estali".

• "Txapela buruan ibili munduan".

• "Tximinoa arbolan gorago, haren ipurdia ageriago".

• "Tximist haundi eta euri gitxi".

• "Txoriak ere duen hainbat odol ematen du".

• "Txurrut bat, txurrut bi; konturatzeke zilipurdi".

U

• "Urak eginen du bide".

• "Urrea esan eta urria eman".

• "Urruneko eltzea urrez, gerturatu orduko lurrez".

• "Urrutiko intxaurrak hamalau, bertara joan eta lau".

• "Urte askoan txapela kaskoan".

• "Urte zaharra bukatzean, saguzaharra burduntzian".

• "Usteak erdia ustel".

Z

• "Zahar hitzak, zuhur hitzak"*

• "Zaharrari azkar joateko eta haurrari geldi egoteko esatea berdin da".

• "Zapata zuriak paperez, euria denean batere ez".

• "Zapatak zapata jagoten du, abarkak abarka ez".

• "Zakurrik onena etxekoa: emaztea auzokoa".

• "Zein haginetan den mina, han da mihina".

• "Zenbat buru, hainbat aburu".

• "Zenbat eta ipurdia gorago, orduan eta burua beherago".

• "Zer egingo diagu ba? Hil arte bizi".

• "Zerua ta lurra aspertuak omen zauden eta itsasoa egin zuten".

• "Zikina hirietan, irina baserrietan".

• "Zozoak beleari ipurbeltz".

• "Zuhaitz ihartua, sutara".

• "Zuhur dabilena da abilena".

Kanpo loturak

• Gotzon Garatek bildutako atsotitzak
• Jose Manterolak bildutako atsotitzak